ÇÖZGER Raporu: Özel Gereksinimli Çocukların Yaşamına Açılan Kapı ve Ailelerin Sessiz Mücadelesi
Engelli bir çocuğa sahip olmak, hayata farklı bir pencereden bakmayı öğrenmektir. O pencerenin ardında sabır vardır, gecesi gündüzüne karışan bir emek vardır, her defasında yeniden doğan bir umut vardır. ÇÖZGER raporu ise bu yolculukta ailelerin elindeki en önemli araçlardan biridir. Çünkü bu rapor, çocuğun özel gereksinimli olduğunu devlet tarafından tanınır hale getirir ve onun eğitimden sağlığa, sosyal yaşamdan ekonomik desteklere kadar pek çok hakkının kapısını açar.
ÇÖZGER, çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal, öğrenme ya da davranışsal gereksinimlerini tespit eder. Bu tespit sayesinde özel eğitim, rehabilitasyon, sağlık hizmetleri, ulaşım ve fatura indirimleri, engelli kimlik kartı, evde bakım ücreti, spor ve sosyal etkinliklere ücretsiz katılım gibi birçok destek sağlanır. Bu haklar, çocuğun yalnızca bugününü değil, geleceğini de şekillendirir.
Raporun gereksinim düzeyi 20 ile 99 puan arasında belirlenir. Bu puanlar, çocuğun ne düzeyde desteğe ihtiyaç duyduğunu açıkça gösterir. 20–39 arası özel gereksinimi olduğunu, 40–49 hafif, 50–59 orta, 60–69 ileri, 70–79 çok ileri düzeyde gereksinimi olduğunu ifade eder. 80–89 belirgin, 90–99 ise özel koşul gereksinimi olduğunu gösterir. Bu değerlendirme, çocuğun yaşamına doğrudan yön veren, son derece önemli bir ölçüttür.
Başvuru süreci ise aileler için çoğu zaman sabır sınavıdır. Çocuk, Göz Hastalıkları’ndan Çocuk Nörolojisi’ne, Ortopedi’den KBB’ye kadar birçok branşta muayeneden geçer. Vasi kararı, eski rapor fotokopisi, kimlik bilgileri, tıbbi belgeler gibi dokümanlar hazırlanır. Raporun çıkması yaklaşık 30 günü bulabilir. Bu süre boyunca aileler hem süreci takip eder hem de çocuğunun günlük ihtiyaçlarını karşılamaya devam eder.
Ancak zorluklar sadece hastane koridorlarında yaşanmaz. Toplumda hâlâ yeterli farkındalık yoktur. Erişilebilir olmayan kaldırımlar, engelli bireyleri görmeyen bakışlar, destek mekanizmalarını bilmeyen kurumlar, ailelerin yükünü daha da ağırlaştırır. Buna rağmen her engelli ailesi, sessiz ama dimdik duran birer kahramandır. Çocuğunun elinden sımsıkı tutar, onun her adımda güvenle ilerlemesi için gerekirse yüz kez yorulur ama bir kez bile vazgeçmez.
ÇÖZGER raporu, işte bu mücadelenin görünür hale gelmiş hâlidir. Ailelerin çabası bilimsel bir temele oturur, çocukların hakları güvence altına alınır, onların ihtiyaçlarına uygun destekler planlanır. Bu rapor, sadece bir kâğıt parçası değil; bir çocuğun geleceğini aydınlatan, bir annenin yükünü hafifleten, bir babanın umudunu güçlendiren bir rehberdir.
Bugün engelli çocuklar ve aileleri, toplumun görünmez değil, görülmesi ve anlaşılması gereken güçleridir. Onların yaşadığı zorlukları anlamak, haklarını bilmek ve destek olmak insan olmanın en sağlam sınavıdır. Çocukların potansiyelini ortaya çıkaran da işte bu bilinç, bu dayanışma ve bu mücadeledir.
ENGELLİ HAK SAVUNUCUSU REHBER KOORDİNATÖR BAĞIMSIZ YAŞAM KOÇU MİLLİ YÜZÜCÜ YAZAR YAZILIMCISI ŞAİR SAKARYALI YUSUF DURDURMUŞ
